कुंड़ुख़ भाषा में मुहावरा एवं कहावत का प्रयोग बखुबी होता है। कई असहज बातों को इससे आसानी से समझा जाता है। आइये इसे जाने :
bai qurrA (muhAvarA )
¡. adde e:rnA ( KiEsA:rnA ) – As eXgan adde e:rwas.
¢. aXli e:wnA ( WirAbaHnA ) – kalA boXgA, eXgan WirAbaHA polloy.
£. akil barnA ( lu:r kunwurnA ) – konwas we innA akil barcA.
¤. akil ebsernA ( buJurLA polnA ) – qambas hi kerkA mo:xA As hi
akil ebesrA.
¥. allA ujjnA ( ajju-ijju onA-mo:xA ge kuwwnA ) – Wucas gA allA
ujjnA bese ujjA lagwas.
¦. okkA polnA ( bezA mal xaKarnA ) – i ne:lA okkA pollA lagwan,
CemA nanke.
§. ezpA xotornA ( juwA man|A ) – maXrA arA birsas hi ezpA xottrA.
¨. kaqQA uinA ( kaqQan paiqqAHnA ) – As eXhay kaqQan ui:yas.
©. kaqQan xottnA ( urmi kaqQan qeXgnA ) – Aw kaqQan bi:jyas
ciccas.
¡0. kaqQan bi:jnA (mal qeXgnA kaqQan qeXgnA ) – As kaqQan
bi:jyas ciccas.
¡¡. kaqQA kamnA (aMWvari kaCnaKarnA ) – sumriw kaqQA kamnA nu
paXKrAj raHi.
¡¢. kazman sakqAHnA ( nalaK ge sapzArnA ) – kazman sakqaHA warA
xall qarA kalA.
¡£. kapze ujgA:rnA ( urmi nalaK wav man|A ) – As gahi kapze
kollrA.
¡¤. kazmA esernA (Wan Kurji qi payahA man|A ) – sanis gahi kazmA
essrA.
¡¥. ku:l nuVnA ( nannar ge wukKe laggnA ) – eXgan e:rar nanar
ge ku:l nuVjLi.
¡¦. ku:l xAynA ( onA mo:x Age mal xaKarnA ) – somas gahi ku:l xA:yA
lagi.
¡§. ku:l nu cicc laGarnA ( ki:zA laggnA ) – eXhay ku:l nu cicc
laGarLA lagi.¡
¡¨. kukk nuVnA ( nalaK nanA polnA ) – nalKan e:rar eXhay kukk nuVjLA lagi.
¡©. kukk kaparnA ( koEhA wukKe barnA ) – As ge kukkan kaparnA manA lagi.
¢0. xann e:xnA ( saQarnA ) – biryas xann e:xA lagwas.
¢¡. xann barnA ( xann ro:ge man|A ) – iXzi gahi xann baracki raHi.
¢¢. xebwA WarrnA ( kiryA mo:xnA ) – e:n xebwA warwan kA enne mal nanon.
¢£. xebwA coNdnA ( mal meVjkA bese man|A ) – awi gahi xebwA cuNNdki raHi.
¢¤. xebwan oznA ( QiQgar le mennA ) – As xebwan ozLar ki nalaK nanwas.
¢¥. galle pu:xnA ( ru:si mannA ) – iXzis gahi galle pu:xki raHi.
¢¦. galle kaparnA ( akay GoK nu pazArnA ) – gallen kaparLar, enwer nanA lagway ?
¢§. cari kiccnA ( kiryA mo:xnA ) – i nalaK ge cari ambA kiccA.
¢¨. culhA laGarnA ( onA-mo:x Age raHnA ) – As gahi ezpA nu culhA laGarLA lagi.
¢©. jiyA o:lnA ( wukKe sA:rnA ) – awi gahi jiyA o:lA lagi.
£0. parqA WasnA ( koEhA nalaK nannA ) – niXhay nalaK parqA WasnA bese raHi.
xoEzLus :-
BunesUvar urAEv
GAGrA, gumlA.

Leave a Reply